Studeren in het buitenland: verrijking voor de toekomst

Studeren in het buitenland wordt vaak beschouwd als een waardevolle ervaring die je helpt groeien op persoonlijk- en professioneel vlak. Studenten vertellen regelmatig over de positieve impact die het heeft op hun leven, maar is dit voor iedereen het geval? In opdracht van Erasmus+ voerde Researchned een onderzoek uit naar de werkelijke impact van studeren in het buitenland. Josien Lodewick, projectleider van het onderzoek, deelt de belangrijkste resultaten en inzichten over hoe deze internationale ervaring studenten écht beïnvloedt.

Over het onderzoek 

In ‘Een buitenlandervaring voor het leven’ is onderzoek gedaan naar de impact van een buitenlandervaring op de ontwikkeling van interculturele vaardigheden, uitgesplitst naar het persoonlijke- en professionele leven. De respondenten bestaan uit (oud-)studenten die eerder aan een langlopend onderzoek (2020) deelnamen, wat ook ging over de impact van een buitenlandervaring. Zo kon de impact na een periode van (ruim) vijf jaar in kaart worden gebracht.

Wat je leest in dit interview

Josien Lodewick vertelt over de resultaten uit het onderzoek. Er wordt verteld of een buitenlandervaring een positieve impact heeft op het leven en hoe groot deze impact is. Je leest welke factoren een rol spelen in de mate van de impact en naar welke vaardigden de impact zich vertaalt. Je krijgt een beeld van de belangrijkste verbanden en inzichten uit het onderzoek die je vertellen wat een buitenlandervaring mogelijk voor je kan betekenen.

Laten we beginnen met de belangrijkste vraag: brengt een ervaring in het buitenland positieve veranderingen met zich mee?

“Ja, absoluut. Uit het onderzoek blijkt dat maar liefst 97% van de mensen zegt dat hun ervaring in het buitenland een positief effect heeft op hun privéleven. Daarnaast merkt 90% ook voordelen op professioneel vlak. Dat beide aspecten zó hoog scoren, laat duidelijk zien hoe waardevol zo’n ervaring is. Wat mij betreft is dat echt een mooi resultaat uit het onderzoek.”

Op welke gebieden zijn de gunstige effecten merkbaar?

“De grootste effecten worden gevoeld in het persoonlijke leven. Studenten merken dit vooral aan hun groei in persoonlijke ontwikkeling, zelfstandigheid en hun kennis van taal, cultuur en communicatie. Professioneel gezien springen vaardigheden zoals communiceren en samenwerken in een internationale omgeving eruit, samen met zelfstandigheid en professionele bekwaamheid. Die staan duidelijk in de top drie.”

In het onderzoek worden twee verbanden gelegd: hoe langer je gaat, hoe groter de impact op het persoonlijke leven. En, voor hoe meer doelen je gaat, hoe groter de impact op het professionele leven. Hoe nuttig is het dan om voor een korte periode of één doel weg te gaan?

“Dat is echt super nuttig. Hoe langer je gaat en hoe meer dingen je daar gaat doen, hoe beter is het is. Dat is logisch. Je leert meer, ziet meer en maakt meer mee. Maar al zou je één week op uitstapje gaan, je leert er toch nieuwe dingen die je anders niet snel meemaakt. Elke reis, kort of lang, heeft zijn eigen inbreng en kan nuttig zijn.”

Het onderzoek is gericht op studenten die in Europa hebben gestudeerd. Zouden studenten meer impact ervaren als ze verder weggaan, buiten Europa?

“In elk land loop je tegen cultuurverschillen aan. Op de ene plek zal dat meer zijn dan op de ander. Het zou kunnen dat een land waar de cultuurverschillen groter zijn, een grotere impact achter laat. Ik ben alleen van mening dat dat niet te maken heeft met hoe ver je gaat. Ook in landen binnen Europa kun je grote verschillen ervaren.”

De impact is gemeten vijf jaar nadat de studenten in het buitenland zijn geweest. Hoe groot zal de impact zijn over 10 à 15 jaar?

“Met zekerheid kan ik niks zeggen, maar ik denk wel dat de impact over zoveel jaar anders kan zijn. Studenten leven vaak in het nu en zijn niet zo bezig met hun toekomst en carrière. Het zou dus kunnen dat ze later, als ze echt het volwassenleven in gaan en bezig zijn met een carrière, meer effect ervaren van hun buitenlandervaring. Of juist niet, omdat het misschien is weggezakt en de invloed niet zo groot blijkt te zijn. Dat zullen we alleen weten met behulp van een nieuw onderzoek.”

Kunnen we uit het onderzoek concluderen dat de persoonlijke impact groter is dan de professionele impact? 

“Ja dat kunnen we concluderen. Er zijn meer aspecten die hoger scoren in het persoonlijke rijtje, dan in het professionele rijtje. Studenten lijken dus meer impact te ervaren op hun persoonlijke leven. Waar dat door komt? Dat weten we niet. Ik denk dat de respondenten op het moment van invullen nog niet zo druk bezig waren met het professionele leven.”

Studeren in het buitenland brengt dus veel positieve veranderingen met zich mee. Hoe waardevol maakt dat een buitenlandervaring?

“Ik denk dat het zeker nuttig, en natuurlijk leuk, kan zijn. Je zult er altijd iets aan overhouden wat bijdraagt aan je ontwikkeling en je leven. Toch denk ik dat ‘belangrijk’ een groot woord is. Een buitenlandervaring kan zorgen voor een versnelde ‘coming of age’, je ontwikkelt je mogelijk sneller op bepaalde vlakken. Maar zonder zo’n ervaring leer en groei je ook, alleen komt dat misschien iets later. En dat is helemaal niet erg. Iedereen ontwikkelt zich op zijn eigen manier en tempo.”

Er wordt gezegd dat er weinig negatieve effecten worden ervaren, slechts een ‘verwaarloosbaar aantal keer’. Is een buitenlandervaring dan altijd positief, leuk en leerzaam?

“Nee dat is het zeker niet altijd. Uit de verdiepende gesprekken die we met de respondenten hebben gevoerd, blijkt ook dat niet alles leuk is en er veel lastige momenten zijn die een negatieve invloed kunnen hebben op hun ervaring. Maar vaak weegt dit niet op tegen alle goede en leuke dingen die ze meemaken. In het onderzoek werd dan ook weinig negatieve impact aangegeven omdat de positieve impact de overhand nam.”

Dat een buitenlandervaring niet altijd leuk en makkelijk is, blijkt ook uit de verhalen van Damon en Iris. Zij hadden last gehad van eenzaamheid en een reverse culture shock. Beide mentale uitdagingen die vaker voorkomen bij studenten die studeren in het buitenland.