Studeren in het buitenland: te duur of te weinig informatie?
Marie
13 december 2024
Lees de meest recente blogs
Lees de meest recente blogs
Studeren in het buitenland vraagt om een goede voorbereiding. Van kosten en praktische zaken tot mentale uitdagingen zoals heimwee, eenzaamheid en een cultuurshock: het is belangrijk dat studenten weten wat hen te wachten staat. Zo kunnen ze ook beter bepalen of een buitenlandervaring wel bij hen past.
Studeren in het buitenland wordt veelal gezien als een gave, positieve ervaring. En hoewel dat voor velen ook zo is, beleeft niet elke student de tijd van zijn leven. Hoge verwachtingen en mooie dromen vallen soms in duigen door de mentale uitdagingen. Volgens onderzoek van Trimbos Instituut kunnen studenten tijdens hun buitenlandervaring gevoelens van eenzaamheid, sociale isolatie, angst en stress ervaren. Dat komt door verschillende factoren: de taalbarrière, cultuurverandering, geen sociaal netwerk en financiële hobbels.
Onderzoek van de Japanse University of Occupational and Environmental health belicht extra factoren die de mentale gezondheid van studenten beïnvloeden, zoals aanpassing aan nieuwe leermethodes en heimwee. De zes factoren worden hieronder kort toegelicht.
Tekst gaat verder na infographic.
Oud-student Iris ging voor haar minor naar Noorwegen. Ze ging met een gezondheidsprobleem op reis; een geregeld te kort aan vitamine b12. Dat was niet altijd even makkelijk. Iris vertelt: “Ik had vaak pijn en viel soms ook flauw. Fysiek ging het niet goed en daardoor mentaal ook niet. Ik was bang, maakte me zorgen en vond het moeilijk om zo ver van huis te zijn.” Iris voelde zich hierdoor erg eenzaam. Ze belde daarom vaak met haar familie en sprak af met vrienden. “Soms was dat genoeg om het gevoel te laten verdwijnen, en soms ook niet. Dan was het een kwestie van accepteren, de dip uitzitten en weer doorgaan.”
Ook na een studiereis kunnen studenten mentale uitdagingen ondervinden. Bij terugkomst ervaren sommigen een reverse culture shock: een omgekeerde cultuurshock. Ze voelen zich vervreemd en moeten bij terugkomst weer wennen aan de Nederlandse cultuur. Dat kan leiden tot angst, stress en verwarring.
Student Damon had na zijn studiereis ook last van een reverse culture shock. Na vijf maanden kwam hij terug uit Australië en vond het moeilijk om thuis weer te wennen. Damon: “In Australië was ik een ander persoon dan thuis. Hier viel ik terug in oude gewoontes en me oude zelf, maar zo gewoon voelde dat niet. Ik was veranderd, maar hier was alles hetzelfde gebleven. Het kostte me veel moeite en tijd om hier mijn nieuwe draai in te vinden. Eerst stond ik daar niet voor open en trok ik me vaak terug. Later ondernam ik steeds meer en accepteerde ik dat dat nieuwe stukje van mij beter kon achterblijven in Australië.” Damon vond het jammer, maar het hielp hem om de draad weer op te pakken.
Amerikaans onderzoek (2016) toont aan dat 80 procent van de studenten zich goed voelde tijdens hun buitenlandreis. Toch ervaarde een deel wèl mentale klachten. Om studenten beter voor te bereiden op mogelijke uitdagingen, is duidelijke hulp en informtie essentieel.
Benieuwd hoe jij zelf kunt omgaan met je mentale gezondheid tijdens je buitenlandreis? Bereid jezelf vast voor en bekijk de handleiding van de Europese Unie.
Scholen informeren studenten op verschillende manieren over de mentale impact van studeren in het buitenland. Bij Breda University of Applied Sciences (BUas) gebeurt dit via voorlichtingen en een speciale webpagina op de portal. Hier vinden studenten onder meer ervaringsrapporten van anderen die al in het buitenland hebben gestudeerd.
Jitske Grandia werkte acht jaar bij BUas international office en vertelt: “Studenten moeten dit rapport verplicht maken om hun studiepunten te krijgen. Hierin vertellen ze alles over hun ervaring, van hun financiële uitgaves tot de negatieve dingen zie ze hebben meegemaakt.” Volgens Grandia is het doel van deze rapporten om een eerlijk beeld te schetsen van studeren in het buitenland.”
Bij Fontys Academy for the Creative Economy worden presentaties gegeven over studeren in het buitenland. Studenten delen hun ervaringen en beantwoorden vragen. Daarnaast organiseert Fontys jaarlijks een Study Abroad Fair, waar internationals uit diverse landen informatie geven. Tijdens de editie in november, die werd georganiseerd door student assistent Kata Dora, was voor het eerst het Student Wellness Awareness Team (S.W.A.T.) aanwezig om de mentale impact van een buitenlandreis te bespreken.
Fontys Engineering pakt het anders aan. Volgens Melissa Statia, medewerker internationalisatie, ligt de focus tijdens voorlichtingen minder op mentale effecten. “Vlak voor vertrek organiseren we een pre-departure event. We wensen studenten succes, beantwoorden laatste vragen en benadrukken dat ze altijd contact kunnen opnemen bij problemen. De mentale impact bespreken we niet; we gaan ervan uit dat alles goed komt,” aldus Statia.
Volgens Statia is volledige voorbereiding onmogelijk, ondanks het belang van bewustwording. Elke student reist naar een unieke bestemming en ervaart situaties die hun mentale gezondheid op verschillende manieren kunnen beïnvloeden. Wat hen precies te wachten staat, blijft vooraf onbekend.
Statia herinnert zich een student die halverwege zijn verblijf in Frankrijk terugkeerde vanwege eenzaamheid. “Hij ging voor zijn minor, en hoewel hij al ervaring had met studeren in het buitenland, bleek dit een heel andere ervaring. De vakken sloten niet aan bij zijn interesses en ondanks zijn vloeiende Frans vond hij geen aansluiting bij anderen,” vertelt ze. Toen de student aangaf niet op zijn plek te zitten, besloot hij terug te keren. “Ik probeerde hem ook niet over te halen; zo’n beslissing moet vrijwillig zijn. En dus zat hij al gauw op het vliegtuig terug naar huis.”
Hoewel veel scholen aandacht besteden aan de mentale aspecten van een studiereis, zien Grandia en Dora nog verbeterpunten. Tijdens congressen werd Grandia gewezen op de reverse culture shock, wat haar aan het denken zette. “Studenten hebben het tijdens de reis vaak naar hun zin. Maar hoe ze zich voelen na terugkomst, weet ik niet,” zegt ze. Binnen de school wordt nu besproken hoe dit opgepakt kan worden. Dora voegt toe dat ook bij Fontys weinig aandacht is voor dit onderwerp. “Na mijn eigen exchange had ik moeite om mijn draai weer te vinden door een reverse culture shock. Ik zou graag zien dat we studenten hierin beter begeleiden.”
Hoewel een buitenlandreis mentaal uitdagend kan zijn, heeft het ook positieve effecten op de mentale gezondheid van studenten. Veel studenten ervaren meer onafhankelijkheid en voelen zich trots op hun persoonlijke groei. Elke nieuwe stap voelt als een overwinning, wat hen energie en plezier geeft.
